آیا بیت‌ کوین به کف رسیده است؟ وقتی ETFها تعریف چرخه بازار را تغییر می‌دهند

اگر چند سال پیش از یک تحلیلگر می‌پرسیدید کف بعدی بیت‌کوین کجاست، احتمالاً با تکیه بر چرخه‌های چهارساله و داده‌های آن‌چین، جواب نسبتاً روشنی به شما می‌داد. اما امروز دیگر نمی‌توان با همان الگوهای قدیمی به این سؤال جواب داد. ورود ETFهای اسپات، سرمایه‌گذاران نهادی و تغییر جریان نقدینگی جهانی، قواعد قدیمی بازار را به چالش کشیده‌اند؛ تا جایی که حتی خود مفهوم «کف چرخه» هم محل اختلاف شده است.

بیت کوین چیست؟ آموزش کامل بیت کوین

صندوق قابل معامله در بورس یا ETF چیست و چگونه کار می کند

بیت‌کوین حالا حوالی ۶۲ هزار دلار معامله می‌شود؛ یعنی حدود ۵۰ درصد پایین‌تر از سقف ۱۲۶ هزار دلاری اکتبر سال گذشته. با وجود این اصلاح، تحلیلگران هنوز بر سر اینکه بازار به پایان روند نزولی رسیده یا نه اتفاق‌نظر ندارند. اختلاف آن‌ها دیگر فقط بر سر قیمت نیست؛ بلکه بر سر این است که آیا اصلاً می‌توان چرخه فعلی را با معیارهای گذشته تحلیل کرد یا خیر.

چرا این چرخه با گذشته تفاوت دارد؟

صعود بیت‌کوین در سال ۲۰۲۵ از چند جهت با چرخه‌های قبلی فرق داشت. برخلاف سال‌های گذشته که رشد قیمت عمدتاً توسط سرمایه‌گذاران خرد و هیجان بازار هدایت می‌شد، این بار ورود سرمایه از طریق ETFهای اسپات بیت کوین، خرید گسترده شرکت‌هایی که بیت کوین را به ذخایر خزانه خود اضافه کردند و همچنین اثرات هاوینگ، موتور اصلی صعود بازار بودند.

مجموع این عوامل قیمت بیت کوین را برای نخستین بار به بالای ۱۲۶ هزار دلار رساند. اما پس از ثبت این رکورد، روند بازار به تدریج معکوس و قیمت وارد اصلاحی طولانی‌مدت شد؛ اصلاحی که هنوز درباره پایان یا ادامه آن اجماع وجود ندارد.

برخی موسسات مالی از جمله استاندارد چارترد (Standard Chartered) معتقدند بازار احتمالاً کف چرخه را در ماه گذشته ثبت کرده است. از نگاه این گروه، تقاضای پایدار ناشی از ETFها، خرید مستمر شرکت‌های سرمایه‌گذاری و ورود سرمایه بلندمدت اجازه نمی‌دهد بیت کوین سقوطی مشابه چرخه‌های گذشته را تجربه کند.

در مقابل، بسیاری از تحلیلگران چنین دیدگاه خوش‌بینانه‌ای ندارند. آن‌ها معتقدند اگرچه بازار احتمالاً به مراحل پایانی روند نزولی نزدیک شده، اما هنوز نمی‌توان با اطمینان از تشکیل کف سخن گفت.

به عنوان مثال، پژوهشگران گلکسی ریسرچ (Galaxy Research) در گزارش ماه ژوئن خود تأکید کردند که بسیاری از شاخص‌هایی که در گذشته پایان بازار نزولی را نشان می‌دادند، هنوز به وضعیت طبیعی بازنگشته‌اند. به همین دلیل، احتمال ادامه اصلاح قیمت همچنان وجود دارد.

برخی تحلیلگران هنوز منتظر افت بیشتر هستند

محتاط‌ترین دیدگاه را راسل تامپسون (Russell Thompson)، مدیر سرمایه‌گذاری شرکت هیلبرت کپیتال (Hilbert Capital)، مطرح کرده است. او معتقد است بیت کوین همچنان در یک چرخه نزولی قرار دارد و پیش از آنکه بتواند کف محکمی تشکیل دهد، احتمالاً بار دیگر کف‌های اخیر خودش را خواهد شکست.

به باور تامپسون، رفتار فعلی بازار بیش از آنکه تحت تأثیر عوامل درون اکوسیستم کریپتو باشد، از سیاست‌های پولی و وضعیت نقدینگی جهانی تأثیر می‌گیرد. او پیش‌بینی می‌کند بیت کوین ابتدا تا محدوده ۵۲ تا ۵۶ هزار دلار عقب‌نشینی کند؛ محدوده‌ای که با کف‌های تابستان ۲۰۲۴ هم‌خوانی دارد. در صورت تشدید فشارهای اقتصاد کلان، حتی کاهش قیمت تا محدوده ۴۰ تا ۴۵ هزار دلار نیز دور از انتظار نخواهد بود.

او همچنین معتقد است ریتم کلی چرخه چهارساله بیت کوین همچنان پابرجاست و کف نهایی بازار ممکن است حوالی اکتبر ۲۰۲۶ شکل بگیرد. البته به گفته او، اگر فدرال رزرو نرخ بهره را زودتر کاهش دهد یا لایحه CLARITY در آمریکا تصویب شود، احتمال دارد این کف زودتر از انتظار تشکیل شود.

به باور او، برخلاف تصور رایج، ورود سرمایه‌گذاران نهادی باعث نشده بیت کوین از اقتصاد جهانی مستقل شود؛ بلکه وابستگی آن به نقدینگی بین‌المللی را افزایش داده است. به همین دلیل، بیت کوین امروز بیش از گذشته رفتاری شبیه دارایی‌های پرریسک بازارهای مالی سنتی دارد.

این نگاه در گزارش در گزارش اخیر سیتی‌بانک (Citibank) نیز مشاهده می‌شود. این بانک در نخستین روز ماه جولای هدف قیمتی ۱۲ ماه آینده بیت کوین را از ۱۱۲ هزار دلار به ۸۲ هزار دلار کاهش داد و دلیل این تصمیم را افزایش همبستگی بیت کوین با بازار سهام و شرایط نقدینگی جهانی عنوان کرد.

بازار نزولی رو به پایان است؛ اما هنوز نمی‌توان از تشکیل کف مطمئن بود

در سوی دیگر، آندره دراگوش (André Dragosch)، مدیر تحقیقات بخش اروپا در شرکت بیت‌وایز (Bitwise)، دیدگاه خوش‌بینانه‌تری دارد؛ هرچند او نیز معتقد نیست که کف بازار با قطعیت شکل گرفته است.

دراگوش فضای فعلی بازار را به مراحل پایانی یک بازار نزولی تشبیه می‌کند. از نگاه او، مجموعه‌ای از شاخص‌ها نشان می‌دهد فشار فروش نسبت به ماه‌های گذشته به شکل محسوسی کاهش یافته و بازار به تدریج در حال تخلیه هیجان منفی است.

یکی از مهم‌ترین نشانه‌هایی که او به آن اشاره می‌کند، شاخص احساسات سرمایه‌گذاران است. به گفته دراگوش، احساسات بازار اکنون به سطوحی رسیده که آخرین بار پس از فروپاشی صرافی اف‌تی‌ایکس (FTX) در سال ۲۰۲۲ مشاهده شده بود؛ دوره‌ای که بسیاری از معامله‌گران از بازار خارج شدند و در نهایت، همان موج ناامیدی به نقطه آغاز چرخه صعودی بعدی تبدیل شد.

با این حال، او تأکید می‌کند که این شباهت به معنای پایان قطعی روند نزولی نیست. او می‌گوید:

فکر نمی‌کنم هنوز کف نهایی بازار را دیده باشیم؛ اما احتمالاً فاصله زیادی تا آن باقی نمانده است. مشکل اینجاست که هیچ شاخص واحدی وجود ندارد که بتواند با اطمینان زمان تشکیل کف چرخه را مشخص کند.

به اعتقاد دراگوش، ساختار بازار بیت کوین نسبت به چند سال قبل تغییر کرده است. رشد ETFهای اسپات و حضور سرمایه‌گذاران نهادی باعث شده بخش بزرگی از معاملات خارج از بلاکچین انجام شود. در نتیجه، برخی از شاخص‌های آنچین که در چرخه‌های گذشته برای تشخیص کف و سقف بازار استفاده می‌شدند، دیگر قدرت پیش‌بینی سابق را ندارند.

با وجود این ابهام‌ها، او معتقد است ریسک نزولی بیت کوین نسبت به ماه‌های قبل محدودتر شده است. از نگاه او، اگر شرایط اقتصاد کلان در ماه‌های آینده بهبود پیدا کند، بیت کوین حتی می‌تواند عملکرد بهتری نسبت به سهام شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی داشته باشد؛ بخشی که طی دو سال گذشته بخش بزرگی از سرمایه‌های جهانی را به خود جذب کرده است.

شاید سوال اصلی را اشتباه مطرح می‌کنیم

در میان دیدگاه‌های مختلف، تحلیل دین چن (Dean Chen)، تحلیلگر صرافی بیت‌یونیکس (Bitunix)، زاویه متفاوتی دارد. او معتقد است بازار بیش از حد روی این سؤال متمرکز شده که «کف بیت کوین کجاست؟»؛ در حالی که شاید این دیگر مهم‌ترین سوال نباشد.

چن می‌گوید بیت کوین همچنان در یک روند نزولی قرار دارد، اما دلیل این افت دیگر صرفاً به عوامل داخلی بازار کریپتو مربوط نمی‌شود. از زمانی که ETFهای اسپات بیت کوین در آمریکا راه‌اندازی شدند، این دارایی بیش از گذشته به جریان سرمایه جهانی وابسته شده و اکنون برای جذب نقدینگی با بازارهای دیگری رقابت می‌کند.

به گفته او، امروز سرمایه‌گذاران تنها میان بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال انتخاب نمی‌کنند؛ بلکه سرمایه آن‌ها میان گزینه‌هایی مانند سهام شرکت‌های فناوری، پروژه‌های هوش مصنوعی، بازار اوراق و حتی کالاهای مختلف جابه‌جا می‌شود.

او می‌گوید:

چالش اصلی بیت کوین، خود بیت کوین نیست؛ بلکه رقابت برای جذب نقدینگی جهانی است. سرمایه همچنان به سمت زیرساخت‌های هوش مصنوعی، بازار سهام و سایر فرصت‌های با رشد بالا حرکت می‌کند.

به باور او، همین تغییر باعث شده مدل‌های سنتی تحلیل چرخه‌های بیت کوین دیگر پاسخگوی واقعیت بازار نباشند. در گذشته، سرمایه عمدتاً میان ارزهای دیجیتال جابه‌جا می‌شد؛ اما امروز بیت کوین بخشی از اکوسیستم بزرگ‌تر بازارهای مالی جهان است و باید در کنار سایر کلاس‌های دارایی برای جذب سرمایه رقابت کند.

به همین دلیل، چن معتقد است سوال درست دیگر این نیست که «بیت کوین چه زمانی کف می‌سازد؟» بلکه این است:

چه زمانی بازار ارزهای دیجیتال دوباره به جذاب‌ترین مقصد سرمایه‌های ریسک‌پذیر جهان تبدیل خواهد شد؟

بازار مشتقات؛ بخشی که نقش آن هر روز پررنگ‌تر می‌شود

چن به تغییر مهم دیگری نیز اشاره می‌کند و آن افزایش نقش بازار مشتقات در تعیین قیمت بیت کوین است.

به گفته او، در چرخه‌های قبلی، معاملات اسپات نقش اصلی را در کشف قیمت ایفا می‌کردند؛ اما امروز فاندینگ ریت، سود باز و پوزیشن‌های معاملاتی اهرمی تأثیر بسیار بیشتری بر نوسانات کوتاه‌مدت دارند.

همین موضوع می‌تواند باعث شود این چرخه با الگوهای قبلی تفاوت داشته باشد. اگر در گذشته بیت کوین معمولاً پس از تشکیل یک کف عمیق، با جهشی سریع وارد روند صعودی می‌شد، این بار ممکن است خبری از یک بازگشت V شکل نباشد.

از نگاه چن، سناریوی محتمل‌تر این است که بیت کوین برای مدتی طولانی در یک محدوده قیمتی نوسان کند، اعتماد سرمایه‌گذاران را به‌تدریج بازسازی کند و سپس وارد چرخه صعودی بعدی شود.

شاید این بار «کف بازار» یک نقطه نباشد

اگر یک وجه مشترک میان تمام این دیدگاه‌ها وجود داشته باشد، آن این است که تقریباً هیچ‌کس دیگر بازار امروز بیت کوین را با معیارهای گذشته تحلیل نمی‌کند.

راسل تامپسون معتقد است بازار هنوز در میانه یک چرخه نزولی قرار دارد و تا بهبود شرایط اقتصاد کلان نمی‌توان انتظار پایان اصلاح را داشت. آندره دراگوش نشانه‌های پایان فشار فروش را می‌بیند، اما همچنان برای اعلام تشکیل کف محتاط است. در مقابل، دین چن اساساً معتقد است که تمرکز روی پیدا کردن یک «کف قیمتی» دیگر کافی نیست؛ زیرا بیت کوین اکنون به بخشی از نظام مالی جهانی تبدیل شده و رفتار آن بیش از هر زمان دیگری به جریان سرمایه در بازارهای مختلف وابسته است.

شاید همین موضوع مهم‌ترین تفاوت چرخه فعلی با تمام چرخه‌های گذشته باشد. اختلاف تحلیلگران دیگر فقط بر سر این نیست که بیت کوین تا کجا سقوط می‌کند یا از چه قیمتی بازمی‌گردد؛ بلکه آن‌ها حتی درباره تعریف خودِ «کف چرخه» نیز اتفاق‌نظر ندارند. در بازاری که ETFها، سرمایه‌گذاران نهادی، سیاست‌های پولی و رقابت با حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی هر روز نقش پررنگ‌تری پیدا می‌کنند، شاید کف بازار دیگر یک نقطه مشخص روی نمودار نباشد، بلکه فرآیندی تدریجی باشد که طی ماه‌ها شکل می‌گیرد.

منابع:

• cointelegraph