ویتالیک بوترین: زمان آن رسیده کنترل دستگاه‌ها و داده‌هایمان را پس بگیریم

ویتالیک بوترین، هم‌بنیان‌گذار اتریوم، گفت سال ۲۰۲۶ سالی است که کاربران باید دوباره کنترل شخصی خود بر داده‌ها و دستگاه‌هایشان را به دست آورند و افزود که او این کار را با دستگاه‌های خود آغاز می‌کند.
اتریوم چیست؟ آموزش کامل اتریوم

بوترین در پستی در شبکه ایکس تغییرات نرم‌افزاری را که برای کاهش وابستگی به پلتفرم‌های متمرکز و مصرف‌کننده داده ایجاد کرده، توضیح داده است.

«دو تغییر عمده» که بوترین در سال ۲۰۲۵ در نرم‌افزارهای خود اعمال کرد، شامل انتقال «تقریباً کامل» به فایل‌ورس (Fileverse)، یک پلتفرم اسناد متن‌باز و غیرمتمرکز مانند گوگل داکس (Google Docs) با حفظ حریم خصوصی و  انتقال «کامل» به اپلیکیشن پیام‌رسان سیگنال (Signal) بود.

پیام‌رسان سیگنال به‌طور پیش‌فرض تمام پیام‌های خصوصی و گروهی را رمزگذاری می‌کند، به‌طوری که هیچ کس جز فرستنده و گیرنده نمی‌تواند آن‌ها را بخواند. این اپلیکیشن همچنین فقط اطلاعات بسیار محدودی از حساب‌ها را، مانند تاریخ ایجاد حساب کاربری یا آخرین تاریخ اتصال به سرویس را ذخیره می‌کند.

برخلاف سیگنال، تلگرام به‌طور پیش‌فرض پیام‌ها را رمزگذاری نمی‌کند. فقط اگر کاربر «چت مخفی» را به‌صورت دستی فعال کند، پیام‌ها رمزگذاری می‌شوند. در بقیه چت‌ها، متن پیام‌ها و اطلاعات مربوط به آن‌ها روی سرورهای تلگرام ذخیره می‌شود و این پیام‌رسان به آن‌ها دسترسی دارد. به همین دلیل، با افزایش درخواست‌های پلیس و نهادهای قضایی در کشورهایی مثل فرانسه، این شیوه بارها مورد انتقاد قرار گرفته است.

هوش مصنوعی و ابزارهای خودمیزبان

در سال ۲۰۲۶، بوترین اوپن‌استریت‌مپ (OpenStreetMap) را جایگزین گوگل مپ  کرده و OrganicMaps را کارآمدترین اپلیکیشن موبایل برای آن معرفی کرد. او همچنین ایمیل خود را از جیمیل به پروتون میل (Proton Mail) منتقل کرد و تمرکز اصلی‌اش را بر شبکه‌های اجتماعی غیرمتمرکز قرار داد.

این تغییر بخشی از گرایش بوترین به ابزارهای متن‌باز و حریم‌خصوصی‌محور است؛ جایی که داده‌ها به‌جای شرکت‌های بزرگ، در اختیار کاربران و پروژه‌های غیرمتمرکز قرار می‌گیرد.

علاوه بر این، بوترین درباره تجربیاتش از اجرای مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی روی کامپیوتر خودش صحبت کرد و گفت که نیازی نیست همه داده‌ها را به سرویس‌های خارجی بفرستیم، چون کاربران حالا می‌توانند به راحتی این ابزارها را روی سیستم خود اجرا کنند.

بوترین گفت هنوز به رابط‌های کاربری بهتر، یکپارچه‌سازی بیشتر و سرعت و کارایی بالاتر نیاز است تا مدل‌های هوش مصنوعی که روی دستگاه کاربران اجرا می‌شوند، به‌صورت پیش‌فرض و بدون مشکل قابل استفاده باشند. با این حال، او افزود که نسبت به یک سال پیش، «پیشرفت چشمگیری» حاصل شده است.

طرفداران حریم خصوصی انتظار تغییر گسترده‌تری را دارند

بوترین در پست خود بر نکاتی تاکید کرده که نائومی بروکول، فعال حریم خصوصی و بنیان‌گذار NBTV، پیش‌تر مطرح کرده بود. بروکول اجرای مدل‌های هوش مصنوعی در سیستم کاربر را خصوصی‌ترین روش استفاده  از هوش مصنوعی دانست، زیرا در این روش نیازی به ارسال دستورات یا اسناد به سرورهای خارجی نیست.

بروکول سال‌ها وقت خود را صرف آموزش روش‌های تقویت‌کننده حریم خصوصی به مخاطبان عمومی کرده و معتقد است حریم خصوصی بیش از آنکه به «پنهان‌کاری» مربوط باشد، به استقلال و اختیار فردی مربوط می‌شود. او همچنین مردم را به استفاده از ابزارهایی مانند پیام‌رسان‌های رمزنگاری‌شده بیت‌کوین و سرویس‌های خودمیزبان تشویق می‌کند تا قدرت نظارت دولت‌ها و شرکت‌های بزرگ کاهش یابد.
بیت کوین چیست؟ آموزش کامل بیت کوین

پست بوترین در شرایطی منتشر شده که بحث‌ها درباره میزان دسترسی دولت‌ها و پلتفرم‌ها به پیام‌های خصوصی کاربران و اطلاعات جانبی آن‌ها—مانند زمان ارسال، فرستنده و گیرنده پیام‌ها—دوباره  شدت گرفته است.

برای مثال، پیشنهاد جنجالی اتحادیه اروپا درباره «کنترل چت» در ابتدا شامل اسکن پیام‌ها قبل از رمزگذاری برای شناسایی محتوای توهین‌آمیز بود. این موضوع باعث شد گروه‌های مدافع حقوق شهروندی و کارشناسان فناوری هشدار دهند که اسکن پیام‌های کاربران می‌تواند اعتماد به اپلیکیشن‌های رمزگذاری‌شده را کاهش دهد.

به گفته بوتِرین و دیگر حامیان حریم خصوصی، جایگزین کردن تدریجی اپلیکیشن‌های رایج با نمونه‌های رمزگذاری‌شده، متن‌باز و تحت کنترل مستقیم کاربر یکی از راه‌هایی است که کاربران می‌توانند کنترل جریان داده‌های خود را دوباره به دست بگیرند.

منابع:

• Cointelegraph